AB, Iris²’yi Uydusuz Olarak Faaliyete Geçirdi

Avrupa Birliği Komisyonu, Govsatcom ve Iris² projeleriyle güvenli ve egemen uydu iletişimini ilerletmek istediğini açıkladı. Komisyon, Govsatcom’un faaliyete geçtiğini ve tüm üye devletlere hükümet ile askerî amaçlar için güvenli uydu iletişimi sağladığını duyurdu.

Resmi Açıklamalar

Teknoloji Egemenliği Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, “Govsatcom artık bu önemli bağlantıyı kurmaya hazır. Kendi güvenli uydu hizmetlerimizi inşa ederek bağımlılıklardan kurtuluyor ve dijital güvenliğimiz üzerinde tam kontrol sağlıyoruz” dedi. AB Uzay ve Savunma Komiseri Andrius Kubilius ise Govsatcom’un “egemen ve güvenli uydu iletişimine giden yolun sadece başlangıcı” olduğunu vurguladı.

Gerçek Durum

Ancak Govsatcom yeni bir uydu sistemi değil, bir koordinasyon programı. Bu program aracılığıyla AB üyesi devletler ve ticari işletmeciler mevcut uydu kapasitelerini bir araya getiriyor. Uydu uzmanı Christian von der Roop, katkıların ağırlıklı olarak jeostatik uydulardan geldiğini, yalnızca SES’in MEO’daki O3b takımyıldızının eklendiğini belirtti.

ITU Kuralları ve Frekanslar

Von der Roop, Iris²’nin askerî frekanslarının kullanımda olduğu iddiasını “sadece bir slogan” olarak nitelendirdi. ITU kurallarına göre resmi faaliyete geçiş (“Bring-into-use”) için en az bir işlevsel uydunun yörüngede bulunması gerekiyor. Henüz bu adım atılmadı.

Uydular Ne Zaman?

İlk Iris² uydularının on yılın sonuna kadar faaliyete geçmesi bekleniyor. Ancak kesintisiz ve küresel erişim, büyük ölçüde tamamlanmış bir takımyıldızla mümkün olacak. Bu da uzmanlara göre ancak 2030’ların ortalarında gerçekçi görünüyor.

Finansal Zorluklar

Merkezî konsorsiyum ortağı Eutelsat, Iris² için yaklaşık 2 milyar Euro yatırım taahhüdünde bulundu. Ancak aynı zamanda yaşlanan Oneweb filosundaki 600 uyduyu yenilemek için de büyük yatırımlar yapmak zorunda. Bu durum finansal hareket alanını daraltıyor.

Konsorsiyum Yapısı

Spacerise Konsorsiyumu, SES, Eutelsat ve Hispasat gibi kamu ve özel aktörlerden oluşuyor. Projeyi geliştirmek ve işletmek istiyor. Deutsche Telekom da Haziran 2025’te projeye katıldığını açıklamıştı.

AB, Iris² projesini faaliyete geçirdiğini duyursa da henüz tek bir uydusu bile yörüngede değil. Gerçek anlamda güvenli ve egemen uydu iletişimi için önümüzdeki yıllarda büyük yatırımlar ve kapsamlı uydu takımyıldızları gerekiyor.