Zombilerin Kökeni: Voodoo’dan Popüler Kültüre

Zombiler bugün sinema, TV dizileri ve video oyunlarında sıkça işleniyor. Ancak bu kavramın kökeni Voodoo inancına ve farklı kültürlerdeki ritüellere dayanıyor. Türk kültüründe ise “mankurt” benzeri bir figür dikkat çekiyor.

Son yıllarda sinema, televizyon ve video oyunlarında sıkça karşımıza çıkan zombiler, aslında kökeni çok eskiye dayanan bir inanç ve korku figürüdür. “The Walking Dead” dizisi, “Zombi Ekspresi” filmi ve “Dying Light” oyunu bu türün en bilinen örnekleri arasında yer alıyor. Popüler kültürde geniş bir kitle tarafından ilgi görse de, zombilerden nefret eden bir kesim de mevcut.

Zombiler ve Voodoo İnancı

Zombi kavramının en bilinen kökeni Voodoo inancına dayanıyor. Batı Afrika’da ortaya çıkan ve Haiti’de yaygınlaşan bu inançta, ölen bir kişinin bedeni büyücüler tarafından yeniden canlandırılabiliyor. Ancak ruh geri dönmediği için ortaya çıkan varlık “yaşayan ölü” olarak kabul ediliyor. Tarihsel anlatılara göre Haiti’de ABD işgali sırasında zombilerin büyücüler tarafından işgalcilere karşı kullanıldığına inanılmıştır.

Zombi Virüsünün Kökeni

Voodoo büyücülerinin kurbağa zehri ve kirpi enzimleriyle hazırladığı karışımlar, insanı ölüm benzeri bir duruma sokabiliyor. Bu sıvıyı alan kişi solunum ve kalp atışlarını kaybederek gömülüyor, ardından ritüellerle “zombi” olarak geri getiriliyor. Bu anlatı, modern kültürdeki “zombi virüsü” fikrine ilham vermiştir.

Zombi Bitkisi: Datura

Datura bitkisi de zombileştirme etkisiyle biliniyor. Bitkiden elde edilen toz, hafıza kaybı, felç ve ruhsal bozukluklara yol açıyor. Voodoo büyücülerinin bu tozu kölelerin yiyeceklerine karıştırarak uzun süreli zombileşmeye neden oldukları anlatılıyor.

Türk Kültüründe Zombiler: Mankurt

Orta Asya Türk kültüründe ise mankurt figürü dikkat çekiyor. Saçları kazınan kişinin kafa derisi deve derisiyle sarılarak güneş altında bırakılıyor. Saçların içe doğru uzamasıyla zihnin öldüğü ve kişinin iradesiz bir köleye dönüştüğü düşünülüyor. Hunlar ve Göktürkler gibi devletlerin mankurtlardan oluşan ordularla büyük fetihler yaptığı rivayet ediliyor.